Życie na wyspie może skurczyć ludzi

Życie na wyspie może mieć zaskakujący wpływ na organizmy żywe. Na cyprze, hipopotamy zmniejszyły się do rozmiarów lwów morskich. Na wyspie Flores w Indonezji, wymarłe słonie ważyły nie więcej niż duża świnia, a szczury osiągały rozmiary kotów. Wymienione przypadki są przykładami tzw. efektu wyspiarskiego, który utrzymuje, że gdy jedzenie i drapieżniki są rzadkie, duże zwierzęta kurczą się, a małe rosną. Naukowcy nie byli pewni, czy ta sama reguła wyjaśnia przykład wymarłego gatunku hominida Homo floresiensis, który żył od 60.000 do 100.000 lat temu na wyspie Flores, a jego przedstawiciele mierzyli około metra wysokości.

Serena Tucci z Uniwersytetu Princeton prowadziła badania Pigmejów Rampasasa z wyspy Flores, których średni wzrost wynosi 145 centymetry. Nieżyjący, indonezyjski paleoantropolog Teku Jacob zaproponował kiedyś kontrowersyjnie, że pigmeje odziedziczyli pewne cechy od żyjących tysiące lat temu Homo floresiensis. Aby poznać pochodzenie dzisiejszych pigmejów, badacze udali się na wyspę Flores. Za zgodą pigmejów, naukowcy rozpoczęli współpracę z indonezyjskimi badaczami i pobrali próbki śliny oraz krwi 32 osób w celu przeprowadzenia analizy DNA.

Badacze nie znaleźli śladów archaicznego DNA, które mogłoby pochodzić od Homo floresiensis. Zamiast tego okazało się, że pigmeje są najbliżej spokrewnieni z innymi mieszkańcami Azji Wschodniej. Analiza DNA sugeruje, że ich przodkowie przybyli na Flores w kilku falach: w ciągu ostatnich 50.000 lat, kiedy ludzie po raz pierwszy dotarli do Melanezji; i w ciągu ostatnich 5000 lat, kiedy osadnicy przybyli zarówno z Azji Wschodniej, jak i Nowej Gwinei.

Genomy pigmejów wykazują dużą zmianę środowiskową w przeszłości. Posiadają bowiem starą wersję genu, który koduje enzymy w celu rozkładu kwasów tłuszczowych zawartych w mięsie i owocach morza. Sugeruje to, że ich przodkowie przeszli dużą zmianę w diecie po dotarciu na Flores.

Zbadane genomy są również bogate w allele, które wiążą się z niskim wzrostem. Inni mieszkańcy Azji Wschodniej posiadają takie same allele wiążące się z niskim wzrostem, ale przy znacznie mniejszej częstotliwości występowania. Sugeruje to, że naturalna selekcja faworyzowała istniejące geny w celu uzyskania niskiego wzrostu, kiedy przodkowie pigmejów znajdowali się na Flores.

Odkrycie to pokrywa się z wynikami niedawnych badań sugerujących, że ewolucja sprzyjała również niskiemu wzrostowi ludzi na Andamanach. Wyniki wzmacniają też teorię mówiącą, że niegdyś również Homo floresiensis był wyższym gatunkiem, który zmniejszył się na Flores na przestrzeni tysiącleci.


Źródło: sciencemag.org