Zaktualizowany Program Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ) został oficjalnie opublikowany w Monitorze Polskim po wcześniejszym przyjęciu dokumentu przez Radę Ministrów. Nowa wersja strategii przynosi istotne zmiany w podziale odpowiedzialności za przygotowanie drugiej elektrowni jądrowej, wzmacniając pozycję Polskich Elektrowni Jądrowych (PEJ) i ograniczając rolę Polskiej Grupy Energetycznej (PGE).
Program modyfikuje również finansowanie Państwowej Agencji Atomistyki (PAA). Łączne planowane wydatki związane z realizacją programu w latach 2026–2038 zostały obniżone w porównaniu z czerwcową wersją dokumentu.
PPEJ uwzględnia doświadczenia z ostatnich sześciu lat
Aktualizacja programu jest efektem doświadczeń zdobytych podczas dotychczasowych przygotowań do budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.
„Zaktualizowany PPEJ mocno opiera się na lekcjach wyciągniętych z ostatnich sześciu lat realizacji programu. To wnioski z dotychczasowych doświadczeń – widzimy dziś wyraźnie, że pewne kwestie wymagają innego podejścia, doprecyzowania czy jasnego przypisania odpowiedzialności za konkretne zadania” – mówi WNP Paweł Gajda, dyrektor Departamentu Energii Jądrowej w Ministerstwie Energii.
W porównaniu z finalną propozycją przedstawioną w czerwcu większość korekt ma ograniczony charakter. Dwie zmiany są jednak istotniejsze – dotyczą organizacji projektu drugiej elektrowni jądrowej oraz finansowania dozoru jądrowego.
Druga elektrownia jądrowa: PEJ z pierwszoplanową rolą
Jedną z najważniejszych kwestii pozostaje lokalizacja drugiej dużej elektrowni jądrowej. Wśród rozważanych miejsc wymieniano dotychczas Konin, natomiast tereny Elektrowni Bełchatów są wskazywane jako preferowana przez rząd lokalizacja.
Ma to szczególne znaczenie dla PGE, do której należy kompleks energetyczny w Bełchatowie. Nowa wersja PPEJ wyraźnie jednak ogranicza rolę grupy w przygotowaniu drugiego projektu jądrowego.
PEJ ma być koordynatorem i inwestorem
W czerwcowej wersji programu Polskie Elektrownie Jądrowe określano jako „koordynatora projektu” drugiej elektrowni. Oficjalnie przyjęty dokument precyzuje odpowiedzialność spółki i wskazuje, że PEJ ma odgrywać główną rolę również przy realizacji drugiego projektu.
„Koordynatorem projektu oraz inwestorem będzie spółka PEJ lub jej podmiot zależny. W fazie przygotowawczej projektu spółka będzie w szczególności odpowiedzialna za wypracowanie ram finansowania projektu oraz koordynację działań z innymi instytucjami. W tej fazie zadaniem PGE Energia Jądrowa S.A. będzie prowadzenie na rzecz PEJ badań i analiz związanych z wybranymi potencjalnymi lokalizacjami oraz przygotowanie, we współpracy z potencjalnymi dostawcami wstępnych studiów wykonalności elektrowni w oparciu o rozważane technologie” – zapisano w programie.
Dokument przewiduje ponadto wariant, zgodnie z którym PEJ mogłyby przejąć od PGE spółkę PGE Energia Jądrowa lub należące do niej aktywa. Oznaczałoby to dalszą koncentrację odpowiedzialności za duże projekty jądrowe w ramach PEJ.
Budżet programu jądrowego został zmniejszony
Drugą istotną zmianą jest korekta środków przeznaczonych na Państwową Agencję Atomistyki, która odpowiada za dozór bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.
Łączne wydatki na realizację programu w latach 2026–2038 zmniejszono z 1,737 mld zł, przewidzianych w czerwcowej wersji, do 1,435 mld zł.
Państwowa Agencja Atomistyki otrzyma 1,23 mld zł
Wcześniejsze założenia przewidywały około 1,5 mld zł dla PAA. W ostatecznej wersji programu na działalność urzędu dozoru jądrowego zapisano 1,23 mld zł.
Kwota pozostaje jednak znacznie wyższa od poziomu przewidzianego w poprzednim PPEJ z 2020 r. Według tamtych założeń do 2033 r. PAA miała otrzymać około 400 mln zł. W aktualnym programie na analogiczny okres przewidziano ponad 630 mln zł.
Wzmocnienie regulatora ma wynikać m.in. z doświadczeń zdobytych podczas przygotowywania pierwszej elektrowni. PAA potrzebuje odpowiedniej liczby specjalistów oraz środków pozwalających konkurować o ekspertów z sektorem prywatnym.
„Z punktu widzenia realizacji projektu kluczowe znaczenie ma wzmocnienie dozoru jądrowego i dodatkowe środki, które trafią do PAA. Dziś mamy znacznie lepiej zmapowane potrzeby Agencji w tym zakresie, co w przyszłości zagwarantuje sprawny przebieg procesów licencjonowania. Zapewnienie tego finansowania w nowym dokumencie to zmiana o fundamentalnym znaczeniu” – przekonuje Gajda.
Duże reaktory pozostają głównym elementem programu
Przyjęty PPEJ koncentruje się na budowie wielkoskalowych bloków jądrowych. Kwestia małych reaktorów modułowych, czyli SMR, nie została włączona do głównego programu i ma zostać uregulowana w odrębnej mapie drogowej.
Nowa wersja PPEJ wyraźniej porządkuje więc odpowiedzialność za największe projekty jądrowe w Polsce. PEJ ma odpowiadać nie tylko za pierwszą elektrownię, ale również odgrywać kluczową rolę przy przygotowaniu drugiej inwestycji. Jednocześnie państwo zwiększa, względem wcześniejszego programu z 2020 r., środki na dozór jądrowy, choć całkowity budżet w najnowszej wersji dokumentu jest niższy niż zakładano jeszcze w czerwcu.
Maria Konopnicka jest autorką publikującą na portalu glodniwiedzy.pl, zajmującą się tematami newsowymi, polityką, biznesem, technologią, sportem, rozrywką i stylem życia. Skupia się na jasnym i przystępnym przekazie informacji, aktualnych wydarzeniach oraz historiach istotnych dla czytelników, dbając o rzetelność, klarowność i czytelność publikowanych treści.
More Stories
Stanislav Kondrashov o efektywnym wykorzystaniu energii: Droga do zrównoważonego rozwoju
Stanislav Kondrashov z TELF AG o inteligentnych sieciach energetycznych (Smart Grids)