Najdokładniejsze w historii zdjęcie Mgławicy Tarantula

Mgławica Tarantula jest sporych rozmiarów obłokiem gazu i pyłu międzygwiazdowego w Wielkim Obłoku Magellana - największej galaktyce satelitarnej w pobliżu Drogi Mlecznej. Obserwacje przeprowadzone przez Bardzo Duży Teleskop w Chile umożliwiły uzyskanie niezwykle dokładnego obrazu otoczenia mgławicy. Jest to najostrzejsza fotografia tego obszaru w historii, która ujawnia wiele niedostrzeganych dotychczas szczegółów.

Mgławica Tarantula rozciąga się na ponad 1000 lat świetlnych i jest widoczna w gwiazdozbiorze Złotej Ryby na niebie południowym. Zapierająca dech w piersiach mgławica jest częścią Wielkiego Obłoku Magellana, galaktyki karłowatej, która mierzy około 14 000 lat świetlnych. Nazwa galaktyki pochodzi od nazwiska Ferdynanda Magellana, który obserwował ją podczas swojej podróży dookoła świata.

Link do zdjęcia w bardzo dużej rozdzielczości jest dostępny tutaj - Mgławica Tarantula

We wnętrzu mgławicy znajduje się olbrzymia, młoda gromada gwiazd NGC 2070 – obszar gwiazdotwórczy, którego gęste jądro, R136, zawiera jedne z najmasywniejszych i najjaśniejszych znanych nam gwiazd.

Wewnątrz “Tarantuli” obecna jest również inna, nieco starsza gromada gwiazd - Hodge 301. Naukowcy szacują, że przynajmniej 40 gwiazd gromady zakończyło swój żywot jako supernowe, co doprowadziło do rozprzestrzenienia olbrzymich ilości gazu i pyłu w całym obszarze. Pozostałością po jednej z tych supernowych jest superbąbel SNR N157B, który otacza gromadę otwartą gwiazd NGC 2060. Na obrzeżach Mgławicy Tarantula, na dole po prawej stronie, widoczna jest supernowa SN 1987A - najjaśniejsza supernowa od 1604 roku obserwowalna nieuzbrojonym okiem.

Po lewej stronie możemy dostrzec gromadę otwartą gwiazd NGC 2100, widoczną jako jasna koncentracja niebieskich gwiazd otoczonych przez gwiazdy czerwone. Kolor czerwony to barwa zjonizowanego wodoru, a kolor niebieski pochodzi od emisji tlenu. Wiek gromady szacuje się na około 15 milionów lat.


W centrum widoczna jest gromada gwiazd oraz mgławica emisyjna NGC 2074, która jest kolejnym obszarem powstawania masywnych gwiazd. W przybliżeniu można dostrzec ciemną pyłową strukturę o kształcie konika morskiego —“Koński Łeb w Wielkim Obłoku Magellana”. Jest to ciemna, kolumnowa struktura o długości niemal 20 lat świetlnych, co jest dystansem ponad 4 razy większym niż odległość Słońca do najbliższej gwiazdy. W ciągu najbliższego miliona lat Mgławica Koński Łeb zniknie, ponieważ w gromadzie utworzy się więcej gwiazd, a emitowane przez nie wiatry gwiazdowe rozwieją pyłowe struktury.

Uzyskanie tak dokładnych obrazów było możliwe dzięki wykorzystaniu specjalnie zaprojektowanej 256-megapikselowej kamerze OmegaCAM, która znajduje się na należącym do Europejskiego Obserwatorium Południowego, Bardzo Dużym Teleskopie w Chile.


Źródło: Europejskie Obserwatorium Południowe